ZOEKEN

Staatssecretaris voor Begroting, Eva De Bleeker, wil dat de overheid haar facturen op tijd betaalt

De staatssecretaris voor Begroting, Eva De Bleeker, laat weten dat een betalingsmonitor voortaan in alle transparantie de betalingen van de federale overheidsdiensten aan haar leveranciers zal opvolgen. Om de drie maanden zal de FOD Beleid & Ondersteuning (FOD BOSA) rapporteren over de gemiddelde termijnen waarbinnen administraties hun leveranciers vergoeden. Die continue monitoring moet er, samen met het maximaliseren van digitale facturatie, voor zorgen dat de betalingstermijnen in de toekomst verder verkorten. Het eerste verslag, dat rapporteert over de eerste negen maanden van afgelopen jaar, is vandaag verschenen en maakt meteen een aantal zaken duidelijk. 

Veel ondernemers kennen het probleem van te laat betaalde facturen. Helaas maakt ook de overheid zich daar schuldig aan, terwijl die net een voorbeeldrol moet opnemen. 

Staatssecretaris Eva De Bleeker staat er daarom op dat de Belgische overheid haar niet-betwiste facturen tijdig voldoet. In de regel dienen handelsfacturen aan de overheid binnen de 30 dagen betaald te worden, en dat te rekenen vanaf de datum waarop ze ontvangen worden.  Om op een transparante manier in de opvolging van die termijn te voorzien, zal vanaf nu elk kwartaal een rapport worden gepubliceerd dat de gemiddelde betaaltermijnen van de federale overheidsdiensten weergeeft. Ook de druk om van digitale facturatie de norm te maken, wordt verhoogd. Op die manier wil De Bleeker diensten sterk aansporen om steeds tijdiger hun leveranciers te betalen. 

De nieuwe rapportering is mogelijk dankzij het digitaal facturatiesysteem van de overheid (het Vendor-Invoice-Managementsystem, kortweg VIM), dat reeds gebruikt wordt bij het merendeel van de administraties en nog verder uitgebreid zal worden. In dit systeem worden alle types van facturen, ongeacht hoe ze worden ontvangen (papieren, digitaal of e-facturen) verwerkt. De datum waarop het document in dit systeem wordt gescand, is de indicator voor wanneer de factuur bij de overheid wordt ontvangen. Voor digitale facturen gebeurt dit automatisch bij ontvangst, papieren facturen via de post of per mail doen hier iets langer over.  

De overheid betaalt gemiddeld 15 dagen na de scandatum van de factuur in 2021. Ter vergelijking, in 2020 bedroeg deze termijn gemiddeld 20 dagen en in 2019 zelfs 24 dagen. Het is duidelijk dat de beslissing van de overheid van maart 2020, om niet meer te wachten tot de uiterste factuurdatum, een beduidende versnelling heeft betekend in de betaling van de facturen. 

Bij de federale overheidsdiensten die dit VIM-systeem volledig gebruiken kan, op basis van de cijfers van de eerste 9 maanden van 2021, worden vastgesteld dat 73% van de facturen binnen de 15 dagen na scandatum werden betaald, 18% tussen de 15-30 dagen, 7% tussen de 30-60 dagen en 3% na 60 dagen. De beste leerlingen van de klas zijn de FOD Sociale Zekerheid, die maar liefst 98% van haar facturen betaalde binnen de 15 dagen na de scandatum. Ook de FOD BOSA, BELSPO en de FOD Economie doen dat voor 80% van hun facturen. 

De FOD Gezondheid & FOD Werkgelegenheid halen, binnen het VIM-systeem, de laagste score. Daar staan respectievelijk 57% en 50% van de facturen 30 dagen na de scandatum nog open, 6 à 7% staat zelfs na 60 dagen nog open. De oorzaak van deze langere betalingstermijn zal worden onderzocht: betreft het de aard van de facturen waardoor deze een langere betalingstermijn dan 30 dagen hebben, liggen tijdelijke factoren zoals de sanitaire crisis aan de basis of is er een structureel probleem? 

Ook FOD Justitie worstelt met de betalingstermijn voor facturen. Bij die FOD verloopt echter voorlopig een groot deel van de facturatie nog buiten het VIM-systeem. De laatste maanden zijn er wel grote stappen voorwaarts gezet door de overstap naar dit digitale systeem en ook andere hervormingen zullen hun vruchten afwerpen. 

Het Ministerie van Defensie en de FOD Financiën hebben een eigen systeem voor elektronische facturatie.   

Staatssecretaris De Bleeker laat, bijkomend aan het nieuws rond het monitoringsysteem en de eerste rapportering, ook weten dat uitvoerders van een overheidsopdracht die lager is dan een bepaald bedrag, binnenkort bij wet verplicht zullen zijn om hun factuur digitaal in te dienen. De Ministerraad rond daartoe eerstdaags een KB af. Deze verplichting zal ervoor zorgen dat nog meer facturen meteen in het VIM-systeem belanden en dus sneller betaald kunnen worden. Momenteel betreft namelijk slechts 13 % van de facturen in het VIM-systeem een echte digitale factuur. 

Staatssecretaris De Bleeker: “Het was een ‘oud zeer’ dat overheidsleveranciers soms erg lang op hun geld moeten wachten. Dat kan eigenlijk niet. Zeker nu heel wat bedrijven proberen te herstellen van de eerste golven van de COVID-crisis en sommigen nog moeilijke maanden wacht, zou het onaanvaardbaar dat de federale overheid te lang wacht om bedrijven uit te betalen. De overheid heeft een voorbeeldrol, en het kan niet dat zij als het ware geld zou lenen op kosten van leveranciers. Daarom vind ik het belangrijk dat die leveranciers, in alle transparantie, voor het afsluiten van een contract kunnen nagaan of hun toekomstige klant al dan niet een snelle betaler betreft en zal ik alle administraties ertoe aanmanen hun betaaltermijnen goed te bewaken”.