ZOEKEN

Staatssecretaris De Bleeker rondt begrotingscontrole af. Regering houdt vast aan budgettair traject

De regering keurde vandaag de begrotingscontrole 2021 goed. Ondanks de moeilijke omstandigheden waarin de overheidsfinanciën zich door corona bevinden, houdt staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker vast aan het budgettair traject dat is afgesproken. Tegelijkertijd blijft de regering middelen vrijmaken voor de bestrijding van het coronavirus en een aantal andere cruciale maatregelen.

 

De Covid-19 pandemie blijft zwaar wegen op de begroting. Ons land beleeft de grootste crisis sinds de 2de wereldoorlog. De gevolgen van de coronacrisis raken de overheidsfinanciën harder dan de financieel-economische crisis van 2008. Op 11 maart kwam het monitoringcomité met nieuwe begrotingsinschatting gebaseerd op de recentste economische parameters. Toen staatssecretaris De Bleeker in oktober vorig jaar begon aan de begrotingsopmaak voor 2021 kon men de impact van een tweede golf nog niet in zijn totaliteit inschatten. Nu we verder staan in de tweede en derde golf is die zware impact duidelijker. 

 

Het begrotingstekort steeg in het rapport van het monitoringcomité van 25,04 naar 29,32 miljard. Die stijging is voornamelijk te wijten aan de extra uitgaven die de regering heeft gedaan om werknemers, zelfstandigen en bedrijven te steunen. De regering heeft bij haar aantreden de ambitie getoond om al het nodige te doen om deze crisis te overwinnen. 

 

De regering heeft nu de begroting voor 2021 gecontroleerd en aangepast op basis van de recente economische parameters, de impactcijfers van de tweede golf en de uitdagingen die de regering aanpakt.

 

Er zijn reeds 2 begrotingsaanpassingen gebeurd

 

De grootste uitdaging blijft natuurlijk het beheersen van de coronacrisis zelf. In een eerste aanpassing vulde de regering reeds deze week de zogenaamde coronaprovisie aan en zorgt ze voor bijkomende, maar broodnodige steunmaatregelen. Getroffen departementen ontvingen zo rechtstreeks 1,1 miljard euro. De coronaprovisie werd aangevuld met 575 miljoen euro bovenop de reeds voorziene 907 miljoen. Beide uitgaven zaten al deels in het tekort van 29,32 miljard dat het monitoringcomité projecteerde. Zo’n 495,2 miljoen zat er nog niet in en komt er dus nu bij. 

 

Hetzelfde geldt voor een tweede aanpassing waarin 135 miljoen wordt verschoven van Defensie naar FOD Economie en FOD Financiën in het kader van de F35. Hiervan zat 70 miljoen er nog niet in en komt er dus nu bij. 

 

Meer uitleg over deze aanpassingen kan u terugvinden op evadebleeker.be/nl/nieuwsbericht/detail/kamercommissie-keurt-twee-tussentijdse-begrotingsaanpassingen-goed 

 

Begrotingscontrole zelf

 

Tijdens de begrotingscontrole zelf, heeft de regering beslist om een aantal cruciale uitgaven goed te keuren. Het gaat in totaal over 154,5 miljoen. Die extra uitgaven worden deels gecompenseerd door een aantal technische correcties die 95,7 miljoen hoger uitvallen. Het gaat voornamelijk om een bijstelling van de verwachte inkomsten uit de vennootschapsbelasting.

 

Door de coronacrisis moesten bepaalde diensten versterkt worden. Daarom besliste de regering extra middelen te maken voor personeel en werking om die tijdelijke extra werklast aan te kunnen. Zo krijgen Sciensano, het RIZIV, het FAGG, de FOD’s Volksgezondheid, Binnenlandse Zaken en Buitenlandse zaken bijkomende werkkrachten (21,8 miljoen). 

 

Zoals afgesproken in het regeerakkoord investeert de regering in veiligheid. In dat kader moest de regeling voor voormalige rijkswachters (NAVAP) vernieuwd worden (72,4 miljoen). Die hebben een andere pensioensregeling en kunnen in principe vroeger op pensioen maar hoeven dat niet. In beide gevallen brengt dat kosten met zich mee. Omdat de kosten daarvan voor de federale politie maar ook voor de lokale politiezones te zwaar zou zijn, springt de overheid bij. Voor voormalige rijkswachters die actief zijn of actief zijn geweest bij de federale politie neemt de federale overheid de volledige kost op zich. Ook gaat de federale overheid lokale politiezones subsidiëren voor de kosten voor voormalige rijkswachters die niet meer actief zijn. Op die manier komen lokale politiezones niet onder druk staan en kunnen ze blijven aanwerven en investeren. Het is de bedoeling om deze specifieke situatie mee te nemen in de pensioenhervorming die de regering voorbereidt.

 

Deze regering drijft de strijd tegen sociale en fiscale fraude op. Die strijd moet ook extra inkomsten opleveren. Om te slagen in die ambitie is er echter eerst een versterking van de inspectiediensten nodig. Die krijgen dit jaar 300.000 euro extra. 

 

Wat met het budgettaire traject?

 

Hoewel de meeruitgaven voor de strijd tegen het coronavirus de overheidsfinanciën hard raken, is het wel zo dat het gaat over tijdelijke en dus niet-structurele meeruitgaven. Wanneer het virus overwonnen is, zullen deze dus ook wegvallen. 

 

De federale overheid had echter voor corona ook al te kampen met een structureel begrotingstekort. Dat heeft alles te maken met de moeilijke politieke situatie voor corona. Ons land had twee jaar lang geen volwaardige regering en om die reden ook geen begroting. Er konden bijgevolg ook geen budgettaire inspanningen worden gedaan. 

 

In het regeerakkoord werd daarom een budgettair traject vastgelegd om dit structureel tekort terug te dringen. Staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker vertaalde de afspraken in het regeerakkoord naar de begroting voor 2021. Zo werd er opgenomen dat de regering jaarlijks een vaste inspanning doet van 0,2% van het BBP. Die inspanning werd opgenomen in de begroting voor 2021 en komt neer op zo’n 952 miljoen euro. De regering houdt daaraan vast in deze begrotingscontrole.  

 

Vanaf 2022 komt boven op de vaste inspanning van 0,2% nog eens variabele inspanning 0,2% bij. Economische vooruitzichten zullen bepalen of die variabele inspanning verhoogd kan worden. De recentste cijfers voor 2022, 2023 en 2024 geven voorlopig aan dat dit inderdaad het geval is en de variabele inspanning 0,3% kan bedragen. 

 

Checks and balances

 

De begrotingsopmaak en begrotingscontrole zijn telkens cruciale momenten om vooruit te blikken en bij te sturen waar nodig. Toch is begroting ook een dagelijkse job. Staatssecretaris De Bleeker bestudeert samen met haar diensten en de Inspectie van Financiën elke uitgave zeer grondig. 

 

Door de moeilijke situatie waarin we ons bevinden zal die dagelijkse controle extra nauwkeurig gebeuren. De Bleeker wil nog meer dan ooit aan monitoring doen. Dat zal ook nodig zijn. Enerzijds zal ze erover waken dat de tijdelijke meeruitgaven in kader van het coronavirus ook effectief tijdelijk zijn en niet blijven doorlopen na de pandemie. Anderzijds zal ze erop toe zien dat de investeringen en hervormingen effectief opleveren wat ze zouden moeten opleveren. De Bleeker wil goed waken over een degelijke kosten-batenefficiëntie van overheidsuitgaven. 

 

Eindplaatje

 

Op basis van het laatste rapport van het monitoringcomité bedroeg het begrotingstekort 29,32 (-6,2%) miljard voor de federale overheid en de sociale zekerheid. Na de extra – voornamelijk coronagerelateerde - uitgaven die de Kamer gisteren goedkeurde en de begrotingscontrole die de regering nu heeft goedgekeurd bedraagt het tekort nu 29,94 miljard (-6,3%). 

 

Staatssecretaris De Bleeker: “Corona blijft onze begroting hard raken. We blijven alles uit de kast halen om deze crisis te overwinnen en dat zie je in de cijfers. Ondanks die moeilijke omstandigheden gaan we de uitdaging aan om het onderliggend structureel begrotingstekort te dringen. We houden vast aan het traject dat we hebben afgesproken om onze overheid zuiniger en efficiënter te maken.”